Zabezpieczenie majątkowe w procesie karnym, w szczególności w sprawach o przestępstwa gospodarcze, jest stosowane wtedy, gdy zachodzi obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione oraz gdy istnieje duże prawdopodobieństwa popełnienia zarzucanego czynu. Zabezpieczenie majątkowe powinno mieć wyjątkowy charakter, ponieważ ze swej istoty ma ono miejsce jeszcze przed wydaniem prawomocnego wyroku.

Przedmiot zabezpieczenia majątkowego w procesie karnym

Przedmiotem zabezpieczenia majątkowego może być zabezpieczenie wykonania:

  • grzywny – wówczas, gdy zarzucane przestępstwo zagrożone jest karą grzywny bądź gdy grzywna może być orzeczona obok kary pozbawienia wolności, jeśli sprawca dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub gdy korzyść majątkową osiągnął (art. 33 § 2 Kodeksu karnego);
  • świadczenia pieniężnego – także wtedy, gdy świadczenie pieniężne jest orzekane, gdy sąd odstępuje od wymierzenia kary (art. 43a § 1 Kodeksu karnego);
  • przepadku [CZYTAJ DALEJ];
  • środka kompensacyjnego – obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę [CZYTAJ DALEJ] lub nawiązki;
  • zwrotu pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi korzyści majątkowej, jaką sprawca osiągnął z popełnionego przestępstwa, albo jej równowartości;
  • kosztów sądowych.
Wobec kogo orzeka się zabezpieczenie majątkowe?

Zabezpieczenie majątkowe orzeka się przede wszystkim w stosunku do podejrzanego (czyli osoby, której przedstawiono zarzuty w postępowaniu przygotowawczym) lub oskarżonego (osoba,  przeciwko której wniesiono oskarżenie do sądu bądź osoba, co do której prokurator złożył wniosek wskazany o wydanie wyroku skazującego lub wniosek o warunkowe umorzenie postępowania).

Formy zabezpieczenia majątkowego

Zabezpieczenie majątkowe najczęściej jest skutkiem tymczasowego zajęcia mienia ruchomego osoby podejrzanej przez Policję.

Począwszy od 27 kwietnia 2017 r., możliwe jest również zabezpieczenie wykonania orzeczenia również przez ustanowienie przymusowego zarządu przedsiębiorstwa i wyznaczenie zarządcy (art. 292a § 1 Kodeksu postępowania karne18o). Wówczas zarządca zapewnia ciągłość pracy zabezpieczonego przedsiębiorstwa oraz przekazuje sądowi lub prokuratorowi posiadane informacje mające znaczenie dla toczącego się postępowania, w szczególności o sposobie i okolicznościach wykorzystania tego przedsiębiorstwa do popełnienia przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści oraz o rzeczach i dokumentach mogących stanowić dowód w sprawie. Ponadto zarządca sporządza spis składników majątku i praw majątkowych przedsiębiorstwa i przekazuje go prokuratorowi lub sądowi, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu. Właściciel lub inna osoba kierująca przedsiębiorstwem w jego imieniu może wnosić do prokuratora lub sądu, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu, o wyłączenie określonych składników majątku lub praw majątkowych z zabezpieczenia.

Uchylenie zabezpieczenia majątkowego

Zabezpieczenie majątkowe powinno być niezwłoczne uchylone w całości lub części, gdy:

  1. ustaną przyczyny, wskutek których zostało ono zastosowane w określonym rozmiarze – np. gdy nastąpi zmiana kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu na taką, w świetle której nie będzie podstaw do orzeczenia grzywny lub innego środka;
  2. powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie choćby w części – np. zostanie wykazane, że przedmioty lub prawa, na których dokonano zabezpieczenia, nie stanowią mienia oskarżonego (podejrzanego).

 


Photo by Jon Moore on Unsplash

Tagi: , ,

Dodaj komentarz